Alleen zijn

Ik kan niet vaak genoeg zeggen hoe geweldig ik mijn bibliotheek abonnement vind. Een van mijn favoriete bezigheden is het ronddwalen in de stadsbibliotheek en rustig rondsnuffelen tussen al die boeken. Maar vaak wanneer ik mezelf de tijd gun om zonder doel rond te kijken en de tijd te nemen om lekker te snuffelen, heb ik binnen de kortste keren al 8 boeken in mijn armen.

Vorige week maandag was weer zo’n dag: na een uur kwam ik alweer met een gevulde tas thuis. Ook nu kon ik niet wachten om dat ene boek te pakken en me met een kopje thee en een dekentje op de bank te nestelen. Dit keer met het boek ‘Alleen zijn’ van Sara Maitland.

Ik ben er van overtuigd dat boeken op je pad komen op een bepaald moment in je leven. De meest indrukwekkende boeken die ik heb gelezen maken zo’n indruk omdat ze op dat moment in mijn leven precies aansluiten. Ze verwoorden zaken die ik al een tijdje voelde, maar nog niet onder woorden kon brengen. Zo ook met dit boek.

Mijn stemming verloopt altijd in golfbewegingen, ik heb goede periodes maar ook meer sombere periodes. De laatste weken voel ik me weer iets somberder. Ik ken deze schommelingen van mezelf en vaak worden ze veroorzaakt door de seizoenen, werkstress, te weinig vrije tijd en/of te lang geen vakantie. Op dit moment zijn al deze zaken van toepassing, op mijn vakantie moet ik helaas nog 5 weken wachten, ik zal dus voor een andere oplossing moeten zorgen. Een van die oplossingen is alleen zijn.

Wanneer ik me minder goed voel, krijg ik een sterke behoefte om mezelf af te zonderen. Dat klinkt negatief, maar dat is het helemaal niet. Ik zonder me namelijk niet af omdat ik mezelf geen leuk gezelschap vind, of bang ben dat anderen niet op me zitten te wachten. Nou ja, misschien deels wel, want in sombere periodes ben ik dus meer onzeker, maar het alleen zijn zorgt juist voor een afname van mijn onzekerheid. Ik waardeer mezelf weer meer en sta sterker in mijn schoenen nadat ik een tijdje alleen ben geweest.

Wanneer ik alleen ben, ontstaat er ruimte in mijn hoofd. Ik kan beter voelen wat ik voel en waar ik behoefte aan heb. Ik heb die ruimte nodig om weer in contact te komen met mezelf. De aanwezigheid van anderen zorgt voor ruis. Mijn eigen gevoelssignaal wordt verstoord door gevoelens van anderen, die ik soms ook kan overnemen. Te lang in gezelschap zijn, zorgt bij mij voor een onrustig, gespannen en (gek genoeg) ook eenzaam gevoel.

In gezelschap luister ik liever. Op de voorgrond staan, maakt me vaak gespannen. Ik kan in gezelschappen ook heel moeilijk aangeven wat ik graag wil doen. Vaak zeg ik: ‘Beslissen jullie maar, mij maakt het niet uit!’. Op dat moment klopt dit helemaal, ik vind het allemaal prima. Maar ik kan ook simpelweg niet voelen wat ik graag wil, hiervoor heb ik echt even wat rust en ruimte nodig.

Alleen zijn betekent voor mij ook intens ervaren. De mooiste wandelingen, films, muziek of kunst heb ik ervaren in mijn eentje. De kans is groot dat dit feitelijk niet helemaal klopt, maar zo voelt het wel. Wanneer ik iets alleen doe, kan het me veel dieper raken dan wanneer er iemand bij is. Deze intense ervaringen heb ik nodig om het leven de moeite waard te vinden. Ze maken dat ik me levend voel.

In deze huidige maatschappij lijkt dit echter niet de norm en voel ik me regelmatig een vreemde eend in de bijt. Er doen allerlei benamingen de ronde die naar mijn idee proberen te vatten wat ik omschrijf: introvert, hoog sensitief, autonoom, einzelgänger of ambivert. In deze definities herken ik me nooit helemaal. Daarnaast krijg ik sterk het gevoel dat we iets in een hokje proberen te drukken en een naam te geven, wat volgens mij een hele normale behoefte is. Het is echter een behoefte die in de hedendaagse maatschappij steeds moeilijker te vervullen is en zelfs onwenselijk lijkt. Hierdoor ontwikkelen mensen klachten en krijgen zij het idee dat er iets mis met hen is, naar mijn idee onterecht. Maitland stelt dan ook in haar boek de vraag:

‘Hoe zijn we – in de relatief welvarende, ontwikkelde wereld tenminste- op een punt beland waarop autonomie, persoonlijke vrijheid, ontplooiing, mensenrechten en vooral individualisme belangrijker worden gevonden dan ooit tevoren in de geschiedenis van de mensheid, maar autonome, vrije, zich ontplooiende individuen tegelijkertijd bang zijn om alleen te zijn?’

Al enkele keren ben ik alleen op reis geweest en heb ik hiervan intens genoten. Toch vind ik het altijd moeilijk wanneer mensen vragen: ‘En, wat zijn jouw plannen voor deze vakantie?’, waarop ik antwoord dat ik alleen met een rugzak op pad ga. Het gaat dan zelden over de plek waar ik heen ga en des te meer over het alleen reizen. Vaak krijg ik een mengeling van bewondering, onbegrip en lichte afgunst over me heen. Ik krijg het gevoel dat ik me moet verantwoorden, maar hier word ik altijd een beetje opstandig van, waardoor ik het nalaat en mensen nog meer in verwarring breng. Hierdoor ontstaat er afstand tussen mij en bijvoorbeeld mijn schoonfamilie of collega’s. Ik heb het gevoel dat ze me niet snappen en ik te weinig moeite doe om mezelf uit te leggen.

In onze hedendaagse maatschappij lijkt het niet meer gewenst om dingen alleen te doen maar doen we wel ons uiterste best om als interessant individu gezien te worden. Vooral in grote sociale gezelschappen zijn (muziekfestivals, uitgaansgelegenheden, grote steden) is de norm en vervolgens proberen jezelf in deze setting te onderscheiden. En wanneer we dan wel de rust van de natuur opzoeken (bijna altijd met een vriend of partner), dan wordt het uitgebreid gedeeld via sociale media in de vorm van prachtige weidse uitzichten met een enkele persoon die hierover uitkijkt, van de achterkant gefotografeerd. Het delen lijkt ervoor te zorgen dat de ervaring betekenis krijgt. De ervaring wordt pas waardevol wanneer we erkenning krijgen van anderen, we zoeken constant bevestiging.

Ik denk dat het krijgen van bevestiging vanuit jezelf het leven waardevol maakt en veel psychische klachten kan voorkomen. Probeer te vertrouwen op je eigen oordeel: als een ervaring goed voelt, dan is het ook goed. Alleen kunnen zijn, jezelf prettig gezelschap vinden en alleen kunnen genieten van dingen is het meest waardevolle wat je jezelf kunt leren.

Wat zijn dingen die jij het liefst alleen doet? Wat ervaar je als je dit doet?

6 gedachten over “Alleen zijn

  1. Hier heb ik ooit een persoonlijk ontwikkel verslag mee afgesloten:
    “De ergste vorm van eenzaamheid is jezelf niet op je gemak voelen met jezelf”

    Daar moest ik meteen aan denken na je blog.

    Like

  2. Ik vind dat je het mooi gezegd hebt, Noor!

    Alleen zijn kan heel fijn zijn, en dan maakt het niet uit welke etiketje je daarop plakt. Als ik jouw verhaal goed gelezen heb, zie jij een samenhang met seizoenen. Als ik terugkijk op mijn leven dan valt me op dat mijn behoefte aan alleen-zijn toegenomen is.
    En ja inderdaad: dan voldoe je niet helemaal aan de norm. Mensen kijken me aan alsof ik een afwijking heb, wanneer ze erachter komen dat ik als alleenstaande moeder geen behoefte zeg te hebben aan een nieuwe relatie.

    Ik vind het overigens soms ook heel fijn om samen te zijn met andere mensen, dat kan mij net zoveel energie geven als alleen zijn!

    Like

    1. Bedankt voor je uitgebreide reactie! Ook ik heb het idee dat ik elk jaar ietsje vaker alleen wil zijn.
      En ja, gezelschap is zeker ook voor mij onmisbaar, mits in de juiste balans!

      Like

  3. Oh, dat boek heb ik al meerdere halen uit de bibliotheek gehaald. Ik vind het geweldig. Sara schreef ook het boek Stilte. Ik ben dol op alleen zijn, en kom daar altijd helemaal van bij.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s